کلیّات و برنامۀ درسی رشتۀ «علوم اسلامی با گرایش اخلاق اسلامی» در مقطع سطح دو  

  • شماره مصوبه: 1576
  • شماره جلسه: 236
  • تاریخ تصویب: ۱۳۹۹/۱۱/۰۶
  • تاریخ ابلاغ: ۱۴۰۰/۰۸/۱۲
  • مرجع تصويب: شورای گسترش حوزه‌های علمیه
 مادّۀ ۱. عنوان:عنوان رشته، سطح دو «علوم اسلامی با گرایش اخلاق اسلامی» است. مادّۀ ۲. تعریف:سطح دو «علوم اسلامی با گرایش اخلاق اسلامی» ، دومین مقطع از تحصیلات حوزوی و یکی از رشته‌های حوزه دانشی «اخلاق، تربیت و مشاوره اسلامی» است که در آن طلّاب، ضمن فراگیری مباحث فقه و اصول متعارف، با مفاهیم و اصطلاحات، مبانی، اصول، موضوعات و ساختار اخلاق اسلامی و روش‌های تربیتی آن آشنا می‌شوند و پس از احراز توان علمی با ارائه تحقیق پایانی، موفّق به دریافت مدرک سطح دو «علوم اسلامی با گرایش اخلاق اسلامی» می‌‏شوند. مادّۀ ۳. اهداف:
  • آشنایی با مبانی و مسائل دانش اخلاق اسلامی بر اساس آموزه‌های قرآن و مکتب اهل‌بیت‌علیهم‌السلام ؛
  • آشنایی با منابع دانش اخلاق اسلامی و ایجاد توان فهم آن؛
  • ایجاد توان تحقیق در حدّ جمع‏‌آوری، تتبّع و جمع‏‌بندی مطالب در زمینه دانش اخلاق اسلامی؛
  • آشنایی با سیره و روش علماء ربّانی در فرآیند تربیت اخلاقی؛
  • آشنایی با سبک زندگی اسلامی بر اساس مکتب اهل‌بیت‌علیهم‌السلام؛
  • ایجاد توان پاسخ‌گویی به پرسش‌های عمومی در حوزۀ دانش اخلاق اسلامی؛
  • تربیت دانش‌پژوهان برای ورود به سطوح بالاتر؛
  • شناخت استدلالی مسائل فقهی و اصولی و آشنایی با روش‌های استنباط فقهی بر اساس دروس متداول این سطح؛
  • ایجاد توان استفاده از متون و منابع مهم فقهی، اصولی.
مادّۀ ۴. سیاست‌‏ها:
  • اهتمام به ایجاد زمینۀ تعالی اخلاقی و اعتقادی طلّاب؛
  • اهتمام به رشد جامع و هماهنگ طلّاب در ابعاد شناختی، مهارتی و نگرشی؛
  • اهتمام به آموزش اخلاق اسلامی بر اساس قرآن و سنّت؛
  • تأکید بر استفاده از منابع اصیل و مهمّ اخلاق اسلامی؛
  • اهتمام به تعمیق و گسترش اخلاق در حوزه؛
  • حفظ و تقویت سنّت‌های حسنۀ حوزه‌های علمیّه ضمن توجّه به ابزارهای نوین و روش‌­های کارآمد در تعلیم و تربیت و پژوهش؛
  • اهتمام به دروس فقه و اصول و نظارت بر اجرای آن؛
  • تأکید بر آموزش‌های پژوهش‌گرا؛
  • تاکید بر تقویت اعتماد به نفس طلّاب در مسائل علمی ـ پژوهشی؛
  • توجّه به نیازهای جامعه و نظام اسلامی و کاربردی کردن آموزش؛
  • تأکید بر استفاده از اساتید، مدیران و کادر اجرایی مهذب، با تجربه، منظم، خلاق و فعال؛
  • اهتمام به شناسایی، هدایت و حمایت از طلّاب مستعد در زمینه تحقیق، تدریس و تبلیغ.
 مادّۀ ۵. ضرورت:
  • محور بودن اخلاق و تعالی مکارم اخلاقی، به عنوان هدف از بعثت نبیّ‌اکرم صلی الله علیه و آله و آموزه‌های دینی؛
  • تأمین نیازهای اخلاقی جامعه در حوزه‌های نظری و عملی؛
  • ابتناء رسالت تبلیغ دینی بر تخلّق به اخلاق الهی؛
  • تأثیر تخلّق به اخلاق اسلامی، در رشد علمی طلّاب و تربیت عالم ربّانی.
 مادّۀ ۶. نظام آموزشی:نظام آموزشی این رشته در سطح دو، نیم‌سالی، درسی[۱]و حضوری است. طول دوره، حدّاقل چهار نیم‌سال و حدّاکثر شش نیم‌سال است. مادّۀ ۷. شرایط پذیرش:
  1. احراز صلاحیّت‌های عمومی و اخلاقی؛
  2. دارا بودن مدرک علمی سطح یک؛
  3. قبولی در سنجش علمی.
 مادّۀ ۸. عناوین و مشخصات کُلّی دروس:
ردیفعنوانساعت
۱دروس عمومی۸۸۰
۲دروس اختصاصی گرایش۷۸۴
جمع ساعت۱۶۶۴
   مادّۀ ۹. عناوین و مشخّصات تفصیلی دروس:
  1. دروس عمومی:
ردیفعنوان درسساعتاهداف
۱فقه۲۸۰شناخت استدلالی مسائل مهمّ فقه، طبق برنامۀ مرکز مدیریّت در سطح دو
۲اصول۲۸۰شناخت استدلالی مسائل مهم اصول، طبق برنامۀ مرکز مدیریّت در سطح دو
۳فلسفۀ اسلامی۶۴شناخت استدلالی‎مسائل اساسی و چالشی فلسفۀ اسلامی طبق برنامۀ مرکز مدیریّت درسطح دو
۴کلام اسلامی۶۴شناخت استدلالی مسائل مهم و چالشی خداشناسی، نبوّت و امامت با توجّه به منابع و متون اصلی کلام اسلامی و ایجاد توان لازم برای پاسخ به مسائل و شبهات اصلی آن
۵تفسیر ترتیبی۳۲ایجاد توان بهره‌گیری از آیات قرآن کریم و وجوه محتمل در آن به منظور شناخت معارف قرآنی
۶رجال و درایه۳۲شناخت تکمیلی و تسلّط بر مباحث مهمّ کاربردی و نکات اساسیِ رجال و درایه، همراه با معرّفی منابع مهم(مکتوب و نرم‌افزاری)
۷تاریخ معاصر۳۲بررسی تحلیلیِ تاریخ فرهنگی، اجتماعی و سیاسی صد سال اخیر ایران
۸روش تحقیق۱۶+۳۲نظری- عملیآشنایی با روش‏های عمومی پژوهش و کیفیّت بهره‌برداری از منابع در حوزۀ اخلاق اسلامی
۹زبان عربی معاصر۱۶+۳۲نظری- عملیایجاد توان بهره‌گیری از متون جدید عربی در حوزۀ اخلاق اسلامی
جمع ساعت۸۸۰
  
  1. دروس تخصّصی:
ردیفنام درسساعتاهداف
۱کلیّات دانش اخلاق اسلامی۳۲آشنایی با مهم‏ترین اهداف، مبانی، اصول، روش‏ها موضوعات، منابع و مکاتب مطرح در علم اخلاق اسلامی
۲انسان در قرآن۳۲آشنایی با دیدگاه قرآن در خصوص ماهیّت، ابعاد، ویژگی‌ها، منزلت و جایگاه انسان در قرآن کریم، همراه با بررسی دیدگاه‌های مفسّران در این خصوص
۳اخلاق و قرآن۳۲آشنایی با حقیقت و حیات قرآن، حیات طیّبۀ قرآنی و تاثیرات قرآن بر تهذیب اخلاق بر اساس آموزه‌‏های مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام
۴قواعد فهم قرآن و حدیث۳۲آشنایی با مهم‏ترین قواعد، روش‏ها و مراحل فهم و تفسیر آیات قرآن کریم و روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام
۵اخلاق و حدیث ۱۳۲آشنایی با موضوعات و مسائل اخلاقی مطرح شده در روایات اهل‌بیت‌علیهم‌السلام با تأکید بر کتاب الکافی و نهج‌البلاغه
۶اخلاق و حدیث ۲۳۲آشنایی با موضوعات و مسائل اخلاقی مطرح شده در روایات اهل‌بیت‌علیهم‌السلام با تأکید بر سایر معاجم و منابع روایی
۷سیرۀ اخلاقی عالمان دینی۳۲تبیین و بررسی مهم‏ترین ابعاد سیرۀ اخلاقی و تربیتی عالمان شیعه همراه با منشأ‌یابی و تطبیق آن با آموزه‌های اخلاقی قرآن و اهل‌بیت‌علیهم‌السلام
۸اخلاق عرفانی۳۲آشنایی با مفاهیم، اهداف، اصول و مهم‏ترین شاخه‌‏های سلوک و اخلاق عرفانی همراه با تبیین مراحل خودسازی و اخلاق عملی
۹اخلاق کاربردی۱۶+۳۲نظری- عملیآشنایی با مفاهیم، اهداف، مبانی، اصول و مهم‏ترین شاخه‏‌های اخلاق کاربردی با تطبیق بر اخلاق صنفی روحانیّت و دیدگاه‌های زعمای برجسته اخلاقی حوزه‌های علمیه
۱۰آسیب‌های اخلاقی۳۲آشنایی با مهم‏ترین موانع و آفات مؤثّر در فرایند تربیت و تهذیب اخلاقی و راه‌کارهای برون‌رفت از آنها بر اساس آموزه‌های مکتب اهل‌بیت‌علیهم‌السلام
۱۱تعلیم و تربیت اسلامی  ۱۳۲آشنایی با مهم‏ترین مفاهیم، مبانی و ساحت‌های تعلیم و تربیت اسلامی بر اساس مکتب اهل‌بیت‌علیهم‌السلام
۱۲تعلیم و تربیت اسلامی  ۲۳۲آشنایی با مهم‏ترین عوامل، اهداف و روش‌‏های تعلیم و تربیت اسلامی بر اساس مکتب اهل‌بیت‌علیهم‌السلام
۱۳سبک زندگی اسلامی۳۲تبیین و بررسی برترین الگوهای رفتاری زندگی اسلامی و مهم‏ترین عوامل تأثیرگذار در آن بر اساس آموزه‌‏های مکتب اهل‌بیت‌علیهم‌السلام
۱۴روان‌شناسی عمومی۳۲آشنایی با مفاهیم کلّی روان‌شناسی، انواع و اقسام آن، فیزیولوژی اعصاب، انگیزش و هیجان، و بحث‌های کلّی روان‌شناسی اجتماعی، یادگیری، شخصیّت و کلیّات روش‌شناسی
۱۵اصول کلّی مشاوره و راهنمایی۱۶+۳۲نظری- عملیآشنایی با مهم‏ترین اصول و روش‌‎ها و فرآیند مشاوره و راهنمایی با تأکید بر دیدگاه اسلامی(به صورت کارگاهی)
۱۶اخلاق و عبادت۳۲تبیین و بررسی مهم‏ترین مبانی رابطۀ متقابل عبادت با تهذیب و اخلاق و تأثیر آن‌ها بر همدیگر بر اساس آموزه‌‏های مکتب اهل‌بیت‌علیهم‌السلام
۱۷اخلاق و دعا۳۲بررسی نقش دعا در تربیت اخلاقی همراه با تبیین مهم‏ترین موضوعات و مسائل اخلاقی مطرح شده در ادعیه با تأکید بر صحیفه سجادیه
۱۸سلامت و اخلاق۳۲آشنایی با مهم‏ترین مبانی و دستورات حوزۀ طب و بهداشت جسم و روان و نقش و تأثیر آن بر سلامت اخلاق با تکیه بر آموزه‌های مکتب اهل‌بیت‌علیهم‌السلام
۱۹اخلاق و مهدویّت۳۲آشنایی با مهم‏ترین مبانی رابطۀ متقابل اخلاق با فرهنگ انتظار و مهدویّت و تأثیر متقابل آن‌ها بر همدیگر بر اساس آموزه‏‌های مکتب اهل‌بیت‌علیهم‌السلام
۲۰اخلاق و فرهنگ۳۲آشنایی با مهم‏ترین تاثیرات متقابل فرهنگ و اخلاق بریکدیگر بر اساس مکتب اهل‌بیت‌علیهم‌السلام
۲۱متون تخصّصی اخلاق۱۶+۳۲نظری- عملیآشنایی با مهم‏ترین متون و مآخذ اخلاق اسلامی متقدم و معاصر فریقین همراه با ایجاد توانایی برای استفاده از تراث اخلاقی
۲۲تحقیق پایانی۳۲+۳۲عملیارائۀ پژوهشی جامع، در یکی از موضوعات اخلاق اسلامی در حدّ تتبع، جمع‌آوری و جمع‌بندی اقوال
جمع ساعت۷۸۴
   [۱]. در این نظام هر درس به صورت مستقل ارزیابی می‌شود و قبولی یا رد در یک درس، تأثیری در قبولی یا رد دروس دیگر ندارد.

اسناد پشتیبان

چهارشنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۳