-
شماره مصوبه: 1594
-
شماره جلسه: 231
-
تاریخ تصویب: ۱۳۹۹/۰۷/۲۸
-
تاریخ ابلاغ: ۱۴۰۰/۱۲/۰۲
-
مرجع تصويب: شورای گسترش حوزههای علمیه
مادّۀ ۱. عنوانعنوان رشته، «معارف اهلبیت علیهمالسّلام » در مقطع سطح سه است.
مادّۀ ۲. تعریفسطح سه رشته « معارف اهلبیت
علیهمالسلام»، سومین مقطع از تحصیلات حوزوی و یکی از رشتههای حوزه دانشی «تبلیغ و ارتباطات» است که در آن طلّاب، معارف اهلبیت
علیهمالسلام و مبانی اعتقادی امامیه را به صورت تحقیقی و تحلیلی آموخته و ضمن تقویت و فراگیری مهارتهای عمومی در عرصه تبلیغ، توانایی تدریس و همچنین پاسخگویی به شبهات مربوطه را پیدا میکنند و در پایان، موفّق به دریافت دانشنامه سطح سه رشته «معارف اهلبیت
علیهمالسلام» میشوند.
مادّۀ ۳. اهداف- شناخت استدلالی و تحلیلی معارف اهلبیت علیهمالسلام و مبانی آن؛
- زمینهسازی جهت تحقیق در حدّ تحلیل و بررسی معارف اهلبیت علیهمالسلام به منظور گسترش پژوهش و تألیف در این خصوص؛
- شناخت، بررسی و نقد آراء و برداشتهای انحرافی از معارف اهلبیت علیهمالسلام و تقویت توان پاسخگویی به پرسشها و شبهات؛
- تربیت نیروهای متعهّد و توانمند در حوزه معارف اهلبیت علیهمالسلام؛
- زمینهسازی برای تربیت استاد، در حوزه معارف اهلبیت علیهمالسلام؛
- ارتقاء سطح مهارتهای تبلیغی خصوصاً خطابه و مناظره به منظور تبلیغ معارف اهلبیتعلیهمالسلام؛
- تربیت طلّاب مستعد جهت ورود به سطح علمی بالاتر؛
- شناخت منابع و مآخذ تخصصی مرتبط با مباحث معارف اهلبیتعلیهمالسلام.
مادّۀ ۴. سیاستها- اهتمام به تعالی اعتقادی، اخلاقی و معنوی طلّاب؛
- اهتمام به تقویت استقلال فکری و علمی؛
- اهتمام به تقویت تعبّد و تعهّد دینی و دفاع از مبانی و اصول اعتقادی اسلام؛
- تأکید بر بهرهگیری از روشهای کارآمد آموزشی با اهتمام به سنّتهای حوزوی؛
- تأکید بر روزآمدی و پویایی برنامههای آموزشی و پژوهشی و توجه به نیازهای روز؛
- تأکید بر آموزشِ پژوهش محور و تبلیغ مدار؛
- تأکید بر استفاده از متون آموزشی واجد شرایط؛
- تکیه بر آموزش موضوعات و مسائل اصلی در حوزه معارف اهلبیت علیهمالسلام؛
- تأکید بر شناسایی و تشویق استعدادهای برتر در زمینه تبلیغ، تحقیق و تدریس؛
- اهتمام به تقویت مبانی نظام مقدّس اسلامی و ترویج ارزشهای آن؛
- اهتمام به دروس فقه و اصول و نظارت بر اجرای آن.
مادّۀ ۵. ضرورت- نقش مؤثّر شناخت معارف اهلبیت علیهمالسلام در تبیین و تبلیغ معارف اسلام و دفاع از مبانی و اصول اعتقادی اسلام؛
- مأموریت حوزههای علمیّه در استنباط، تبلیغ و تبیین صحیح معارف اهلبیت علیهمالسلام و پاسخ به شبهات مرتبط؛
- نیاز جامعه و نظام اسلامى به تبیین و تبلیغ معارف اهلبیت علیهمالسلام و تحکیم ارتباط جامعه با معارف اهلبیت علیهمالسلام، با توجه به تهاجمات فکری و اعتقادی منحرف به منظور
مادّۀ ۶. نظام آموزشینظام آموزشی این رشته نیمسالی، درسی و حضوری است. طول دوره بدون احتساب پایاننامه حدّاقل شش و حدّاکثر هشت، نیمسال است.
مادّۀ ۷. شرایط پذیرش- احراز صلاحیتهای عمومی و اخلاقی؛
- دارا بودن مدرک علمی سطح دو در رشته علوم اسلامی با یکی از گرایشهای مصوب؛
- قبولی در سنجش علمی.
مادّۀ ۸ . جدول دروس پیشنیازردیف | عنوان درس | ساعت | اهداف |
۱ | کلام اسلامی ۱ تا ۳ | ۹۶ | آشنایی بیشتر با مباحث خداشناسی (اثبات ذات، صفات فعلیه و ذاتیه، مراتب فعل الهی)، نبوّت (ضرورت، ویژگیها، وظایف و اختیارات، نبوّت و خاتمیت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله) و معاد (حقیقت مرگ، عالم برزخ، قیامت و ویژگیهای آن) |
۲ | روش فهم قرآن و حدیث | ۳۲ | شناخت مهمترین مبانی، قواعد و روشهای موثر در تفسیر و فهم آیات و روایات |
۳ | فرق انحرافی معاصر | ۳۲ | آشنایی با مهمترین آراء و عقائد فرق انحرافی معاصر مانند: وهابیت و بهائیت همراه با نقد آنها |
۴ | تاریخ معاصر | ۳۲ | بررسی تحلیلی تاریخ فرهنگی، اجتماعی و سیاسی صد سال اخیر ایران |
۵ | روش تحقیق عمومی | ۱۶+۳۲نظری عملی | آشنایی با روشهای عمومی پژوهش و کیفیت بهرهبرداری از منابع |
۶ | زبان عمومی ۱ تا ۳ | ۴۸+۹۶نظری عملی | ایجاد توان درک مطلب و ترجمه متون ساده عربی مرتبط با معارف اهلبیت علیهمالسلام |
جمع ساعت | ۳۸۴ | |
تبصره: طلّابی که دروس پیشنیاز را در مراکز معتبر گذرانده باشند، در صورت مطابقت هشتاد درصدی سرفصلها، از گذراندن این دروس معاف هستند.
مادّۀ ۹. عناوین و مشخّصات کلّی دروسردیف | عنوان درس | تعداد |
۱ | دروس عمومی سطح ۳ | ۷۰۴ |
۲ | دروس تخصّصی مشترک رشتۀ معارف اهلبیتعلیهالسلام | ۷۶۰ |
۳ | دروس تخصّصی رویکرد معارف اهلبیتعلیهالسلام | ۲۸۸ |
۴ | پایاننامه | ۱۹۲ |
جمع ساعت | ۱۹۴۴ |
مادّۀ ۱۰. عناوین و مشخصات تفصیلی دروس- دروس عمومی
ردیف | عنوان درس | ساعت | اهداف |
۱ | فقه | ۲۸۰ | شناخت استدلالی مسائل مهم فقه طبق برنامه مرکز مدیریت در سطح سه |
۲ | اصول | ۲۸۰ | شناخت استدلالی مباحث مهم اصولی طبق برنامه مرکز مدیریت در سطح سه |
۳ | عربی معاصر | ۱۶+ ۳۲نظری عملی | ایجاد توان بهرهگیری از متون عربی جدید در حوزه مباحث کلامی |
۴ | روش تحقیق تخصصی | ۱۶+ ۳۲نظری عملی | تقویت توان تحقیق و پژوهش در مسائل کلامی به ویژه کلام نقلی با آموزش روشهای تحقیق و کیفیت بهره برداری از ابزار و منابع |
۵ | روش تدریس | ۱۶+ ۳۲نظری عملی | ایجاد توان مهارت تدریس با آموزش روشها و فنون کلاسداری و ارزشیابی |
جمع ساعت | ۷۰۴ | |
- دروس تخصّصی مشترک رشتۀ معارف اهلبیتعلیهمالسلام
ردیف | عنوان درس | ساعت | هدف |
۱ | کلام اسلامی ۱ | ۳۲ | شناخت استدلالی مهمترین مباحث خداشناسی مانند: معرفهالله و براهین اثبات، توحید، اسماء و صفات، عدل و افعال الهی به صورت متن محور |
۲ | کلام اسلامی۲ | ۳۲ | شناخت استدلالی مباحث مهم نبوّت به صورت متن محور |
۳ | کلام اسلامی ۳ | ۳۲ | شناخت استدلالی مباحث مهم امامت به صورت متن محور |
۴ | کلام اسلامی ۴ | ۳۲ | شناخت استدلالی مباحث مهم معاد به صورت متن محور |
۵ | مسائل جدید کلامی ۱ و ۲ | ۶۴ | شناخت و بررسی استدلالی مسائل مهم و جدید کلامی مانند: عقلگرایی و ایمانگرایی، هرمنوتیک، زبان دین، منطق فهم متون دینی، ادله اثبات وجود خدا و مسئله شرّ |
۶ | مهدویت | ۳۲ | شناخت و بررسی تحلیلی مهمترین مسائل مهدویت مانند: فلسفه غیبت و انتظار، آثار وجودی امام غائب، ظهور و علائم آن، حکومت حضرت مهدی علیهالسلام از دیدگاه شیعه |
۷ | معرفت شناسی دینی | ۳۲ | شناخت و بررسی مفاهیم، انواع، شرایط و قلمرو معرفت دینی ضمن تبیین امکان، معیار صدق و تحول آن |
۸ | جایگاه اهلبیتعلیهمالسلام در نظام تکوین و تشریع | ۳۲ | بررسی و تبیین مباحث مهم مرتبط با جایگاه، نقش و مناصب اهلبیتعلیهالسلام در نظام تکوین و فرایند تشریع با تأکید بر بررسی مبحث ولایت از منظر قرآن و روایات و عقل به همراه پاسخ به شبهات مربوطه |
۹ | تاریخ اسلام ۱ و ۲ | ۶۴ | بررسی و تحلیل مهمترین وقایع و حوادث تاریخی سه قرن نخست اسلام با تأکید بر بررسی سیره سیاسی، فرهنگی و اجتماعی معصومین علیهمالسلام در آن دوره |
۱۰ | سیرۀ تعاملی اهلبیتعلیهمالسلام | ۳۲ | شناخت و تحلیل سیره و روش اهلبیتعلیهالسلام در تعامل با شیعیان و یا مخالفان خود، اصحاب ادیان و فرق و سران و ایادی حکومتها |
۱۱ | خطبههای معروف اهلبیتعلیهمالسلام | ۱۶+۳۲نظری- عملی | تبیین و بررسی ابعاد معرفتی، کلامی و اجتماعی خطب معروف و مشهور اهلبیتعلیهالسلام همراه با بررسی اسناد آنها |
۱۲ | اخلاق در قرآن | ۳۲ | شناخت مفاهیم اخلاقی[۱] در قرآن کریم |
۱۳ | جایگاه و حکمت احکام | ۳۲ | تبیین دقیق جایگاه احکام در منظومه معارف دینی به همراه بررسی مبانی و فلسفه تشریع احکام براساس آموزههای ثقلین |
۱۴ | مبانی و روششناسی فهم و تفسیر دعا و زیارت | ۳۲ | شناخت و بررسی مبانی، قواعد و مراحل فهم و تفسیر ادعیه و زیارات به منظور بهرهگیری از آنها در شناخت معارف دینی |
۱۵ | آشنایی با ادیان | ۳۲ | شناخت اعتقادات، تاریخ، متون مقدس و شخصّیتهای ادیان ابتدایی و زنده جهان با رویکرد انتقادی |
۱۶ | نقد فرق انحرافی | ۳۲ | بررسی و تحلیل سیر تطور و مهمترین آموزهها، اعتقادات فرق انحرافیِ وهابیت و بهائیت |
۱۷ | روش سخنرانی دینی | ۳۲+۳۲نظری- عملی | شناخت قواعد، آداب، مراحل و روشهای کارآمد خطابه و منبر و تمرین آن به منظور کسب مهارتهای لازم جهت انجام تبلیغ |
۱۸ | مهارت مناظره و ارتباط مؤثّر | ۸+۱۶نظری-عملی | ایجاد توان مناظره و ارتباط موثر باشناخت روشهای استدلال |
۱۹ | کارورزی احکام مبتلابه | ۳۲عملی | توانایی و کسب مهارت تطبیقسازی عملی آداب و احکام فقهی مبتلا به مانند: اجرای عقود، احکام اموات، محاسبه خمس و ارث به صورت کارگاهی |
۲۰ | اصول مشاوره اخلاقی و اعتقادی | ۱۶ | آشنایی با روشها و فنون مشاوره در شبهات و موضوعات اخلاقی و اعتقادی |
۲۱ | مدیریت فرهنگی | ۳۲ | شناخت اصول و مهمترین روشهای برنامه ریزی و مدیریت فرهنگی و تبلیغی |
جمع ساعت | ۷۶۰ | |
- دروس تخصّصی رشته معارف اهلبیت علیهم السلام
ردیف | عنوان درس | ساعت | هدف |
۱ | هستیشناسی ازمنظر اهلبیتعلیهمالسلام | ۳۲ | شناخت و بررسی مفاهیم، ماهیّت، اهداف، مراحل و چگونگی آفرینش و پیدایش جهان بر اساس مکتب اهلبیتعلیهمالسلام |
۲ | مکاتب کلامی شیعه | ۱۶ | شناخت مهمترین مکاتب و روشهای کلامی شیعه به همراه بررسی مهمترین منابع کلامی شیعه(ساختار، موضوعات و مولف) |
۳ | تشیّع در جهان معاصر | ۳۲ | شناخت موقعیّت، فرهنگ، آداب و سنن و شرائط اجتماعی و پراکندگی شیعیان در جهان معاصر |
۴ | مکتب اخلاقی اهلبیتعلیهم السلام 1 و ۲ | ۴۸ | شناخت و بررسی دقیق سیرۀ و روشهای اخلاقی اهلبیتعلیهمالسلام در ابعاد فردی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی مبتنی بر تحلیل سیره، وصایا و احادیث و ادعیّۀ مأثوره اهلبیتعلیهمالسلام |
۵ | اصول تربیت دینی | ۳۲ | شناخت و بررسی مهمترین اصول و روشها در تربیت مبتنی بر مکتب اهلبیتعلیهمالسلام |
۶ | انسانشناسی در مکتب اهلبیتعلیهمالسلام | ۳۲ | شناخت دقیق مهمترین مباحث انسان شناسی مانند: نفس انسان، قوا و ویژگیهای انسان بر اساس مکتب اهلبیتعلیهمالسلام و پاسخ به شبهات مرتبط |
۷ | نقش اهلبیتعلیهمالسلام در فرهنگ و تمدن اسلامی | ۳۲ | بررسی نقش اهلبیتعلیهمالسلام درشکلگیری و رشد علوم، فنون، فرهنگ و هنر اسلامی همراه با شناخت مهمترین مسائل مرتبط با فرهنگ و تمدن اسلامی در دورههای مختلف تاریخی |
۸ | شناخت مکتب فقهی اهلبیتعلیهمالسلام | ۳۲ | شناخت ادوار و مهمترین شاخصهها و ویژگیهای مکتب فقهی اهلبیتعلیهمالسلام همراه با بررسی تطبیقی و انتقادی با سایر مکاتب و نحلههای فقهی |
۹ | مبانی تعظیم شعائر در سیرۀ اهلبیتعلیهمالسلام | ۳۲ | شناخت مفاهیم و مهمترین مبانی و اصول در تعظیم شعائر و جایگاه آن در آموزههای ثقلین همراه با بررسی آثار و برکات تعظیم شعائر |
جمع ساعت | ۲۸۸ | |
[۱]. در سرفصل های این درس، توجه به مؤلّفهها و عناصر مقوّم فعل اخلاقی در قرآن کریم، مورد تأکید است.
اسناد پشتیبان