-
شماره مصوبه: 1403
-
شماره جلسه: 211
-
تاریخ تصویب: ۱۳۹۸/۰۴/۲۵
-
تاریخ ابلاغ: ۱۳۹۹/۰۵/۰۲
-
مرجع تصويب: شورای گسترش حوزههای علمیه
مادّه ۱. عنوانعنوان: رشته کلام و فرق انحرافی با گرایش «نقد وهابیّت» در مقطع سطح چهار است.
مادّه ۲. تعریفسطح چهار رشته آموزشی- پژوهشی کلام و فرق انحرافی با گرایش «نقد وهابیّت»، چهارمین مقطع از تحصیلات حوزوی است، که طلاب پس از گذراندن این دوره توان تدریس، تحقیق، نقد، ارائه نظریّه و پاسخ به نیازهای علمی و تخصّصی پیرامون دفاع از مکتب اهلبیت علیهمالسّلام ونقد وهابیّت و جریانهای تکفیری را کسب کرده و پس از دفاع از رساله، دانشنامه سطح چهار رشته کلام و فرق انحرافی با گرایش «نقد وهابیّت» را دریافت میکنند.
مادّه ۳. اهداف- تسلّط بر مبانی و آراء وهابیّت و نقد آنها
- تقویت توان پژوهش در حدّ تحلیل، نقد و ارائه نظریّه در مباحث مرتبط با وهابیّت
- ارتقاء توان پاسخگویی به نیازهای علمی تخصّصی در خصوص نقد وهابیّت
- تأمین پژوهشگر مورد نیاز و زمینهسازی جهت تولید علم و توسعه دانش در زمینه نقد وهابیّت
- تأمین استاد مورد نیاز برای تدریس تخصّصی در موضوعات و مسائل نقد فرقه انحرافی وهابیّت
مادّه ۴. ضرورت- اهمیّت فوقالعاده آموزش نقد جریان انحرافی وهابیّت با استفاده از قرآن و منابع اسلامی
- رسالت حوزههای علمیّه و اُمّت اسلامی در حفظ و تقویت مکتب اهلبیت علیهمالسّلام و نقد فرقه انحرافی و تکفیری وهابیّت
- ضرورت پاسخگویی به شبهات گوناگون اعتقادی و مقابله با مبانی واندیشههای وهابیّت و جریانهای تکفیری
مادّه ۵. سیاستها- اهتمام به ارتقاء فضائل و ملکات اخلاقی و معنوی طلّاب
- اهتمام به بهرهگیری از سنّتهای کارآمد حوزهای، فناوریها و روشهای نوین و مؤثّر در آموزش و پژوهش
- اهتمام به رویکرد نقّادانه و نظریهپردازانه، با طرح دیدگاههای چالشی وهابیّت
- اهتمام به تأمین نیازهای علمی حوزه علمیّه و جامعه اسلامی در زمینه وحدت اسلامی ونقد جریانهای سَلفی و تکفیری
- تأکید بر بهرهگیری از زبان عربی در فعّالیّتهای آموزشی و پژوهشی
- اهتمام به اتقان محتوای مباحث با روش اجتهادی و پرهیز از سطحینگری
مادّه ۶. نظام آموزشینظام آموزشی سطح چهار، نیمسالی، درسی و حضوری است. طول دوره با احتساب پایاننامه حدّاقل ۱۰ و حدّاکثر ۱۲ نیمسال خواهدبود.
مادّه ۷. شرایط پذیرش- احراز صلاحیّتهای عمومی و اخلاقی بر اساس آییننامههای مصوّب
- دارا بودن مدرک علمی سطح سه رشته کلام اسلامی با اولویّت گرایش نقد وهابیّت
تبصره: پذیرش طلّاب دارای مدرک علمی سطح سه عمومی، مشروط به گذراندن دروس پیشنیاز، مجاز است.
- قبولی در سنجش علمی
- احراز تواناییهای لازم در مهارتهای خواندن، درک مطلب و نگارش به زبان عربی
مادّه ۸. عناوین و مشخّصات کلّی دروسردیف | عنوان درس | ساعت |
۱ | خارج اصول(دو سال) | ۲۲۰ |
۲ | خارج فقه (دو سال) | ۲۲۰ |
۳ | بررسی اجتهادی آیات و روایات کلامی | ۹۶ |
۴ | تحقیق فقهی و اصولی ۱ و ۲ | ۶۴ |
۵ | دروس پیش نیاز | ۲۰۸ |
۶ | دروس مشترک | ۳۲۰ |
۷ | دروس تخصّصی | ۳۵۲ |
۸ | رساله علمی(پایاننامه) | ۲۸۸ |
جمع ساعت | ۱۷۶۸ |
مادّه ۹. جدول دروس پیشنیازردیف | عنوان درس | ساعت | اهداف |
۱ | روش تحقیق پیشرفته | ۳۲ | تقویت توان تحقیق و پژوهش از طریق آموزش روشهای تحقیق و کیفیّت بهرهبرداری از ابزار و منابع بصورت کاملا کاربردی در بحث نقد وهابیّت |
۲ | امامت امیرالمومنین(ع) | ۳۲ | بررسی ادلّه نقلی و عقلی امامت امیرالمومنین(ع) و خلافت بلا فصل ایشان و نقد دیدگاه عامّه همراه با بررسی شبهات |
۳ | تاریخ تشیّع | ۳۲ | شناخت و بررسی سیر تاریخی شیعه، شخصیّتها و آثار مهم، فرق و دولتهای مهمّ شیعی از آغاز تاکنون و شناخت تمدّن عظیم اسلامی و جایگاه معارف و اندشمندان شیعه در خلق تمدّن اسلامی |
۴ | شیوههای تبلیغی وهابیّت | ۱۶ | شناخت روشها، ابزارها و شِگردهای جریانات و شخصیّتهای وهابی و راهکارهای مقابله با آن |
۵ | مبانی و قواعد علم کلام | ۳۲ | تبیین مبانی و قواعد علم کلام مانند حجیّت عقل، قرآن و سنّت، حُسن و قُبح عقلی، قاعده لطف، حجیّت خبر واحد در مسائل اعتقادی |
۶ | شبههشناسی (۱-۲) | ۶۴ | بررسی و نقد شبهات خاص به شیعه، تحریف قرآن، علم غیب، رجعت، تقیّه، لعن و سب صحابه، ازدواج امّ کلثوم با خلیفه دوم، رابطه اهل البیت(ع) با خلفا و... |
جمع ساعت | ۲۰۸ | |
مادّه ۱۰: دروس رشتهالف) دروس مشترک ردیف | عنوان درس | ساعت | هدف |
۱ | عقائد خاصّ شیعه | ۳۲ | بررسی تحلیلی مهمترین آموزههای خاصّ شیعه با تأکید بر شبهات جدید فِرَق انحرافی و نقد آنها |
۲ | مبانی و قواعد عرفان اسلامی | ۳۲ | بررسی تحلیلی مبانی، قواعد و روش عرفان اسلامی مبتنی بر معارف مکتب اهلبیت(ع) با توجّه به رویکرد فِرق انحرافی |
۳ | مبانی انسانشناختی علم کلام | ۳۲ | بررسی تحلیلی مهمترین مسائل انسانشناسی تأثیرگذار در علم کلام با توجّه به رویکرد فِرق انحرافی |
۴ | مبانی هستیشناختی علم کلام | ۳۲ | بررسی تحلیلی مهمترین مبانی هستیشناسی تأثیرگذار در علم کلام با توجّه به رویکرد فرق انحرافی |
۵ | مبانی معرفت شناختی علم کلام | ۳۲ | بررسی و تحلیل جایگاه عقل، نقل، شهود و تجربه و رابطه آنها با یکدیگر و شیوههای بهرهگیری مذاهب از این منابع |
۶ | جغرافیای فِرق و مذاهب اسلامی | ۳۲ | بررسی و تحلیل وضعیّت فرهنگی- اجتماعی مذاهب و نسبت آنها با فِرق و جریانهای انحرافی مانند: وهابیّت، بهائیّت، تصوّف و عرفانهای نوظهور در جغرافیای جهان اسلام |
۷ | فرق انحرافی و قرآن | ۳۲ | بررسی و تحلیل شیوههای استفاده فِرق انحرافی از قرآن همراه با تسلّط بر نحوه بهرهبرداری از آیات قرآن به منظور پاسخگویی به مستندات قرآنی آنها |
۸ | شیوههای مقابله با روشهای تبلیغی
فِرق انحرافی | ۱۶ | بررسی تحلیلی شیوههای تبلیغ فرقههای انحرافی در جذب مخاطب و ارائه راهکارهای مناسب جهت مقابله با آنها |
۹ | کارگاه گفتگو و مناظره | ۴۸- عملی | تبیین روشمند مهارتهای اختصاصی مناظره و گفت و گو با پیروان سلفیّه و وهابیّت |
۱۰ | فرق انحرافی و سیاست[۱] | ۱۶ | تبیین و تحلیل رابطه متقابل فِرق انحرافی و سیاست و نقش آن در گسترش آن فرقه |
جمع ساعت | ۳۰۴ | |
ب) دروس تخصّصی گرایش نقد وهابیّت ردیف | عنوان درس | ساعت | هدف |
۱ | نقد روش دین شناسی وهابیّت | ۳۲ | بررسی و تحلیل انتقادی روشهای دینشناسی سلفیّه و وهابیّت در مباحثی مانند: نقل، ظاهرگرایی، تأویل، حقیقت و مجاز و اجتهاد |
۲ | نقد منابع معرفت دینی سلفیّه و وهابیّت | ۳۲ | بررسی و تحلیل انتقادی دیدگاه سلفیّه و وهابیّت درباره منابع معرفت دینی (قرآن، سنّت، اجماع و عقل) |
۳ | نقد عقائد بنیادین وهابیّت ۱ و ۲ | ۶۴ | بررسی و ارزیابی تحلیلی عقائد بنیادین و اساسی وهابیّت مانند: توحید و شرک، ایمان و کفر، سنّت و بدعت و حیات برزخی بر اساس مبانی امامیّه و فرق کلامی اهل سنّت |
۴ | نقد شبهات خاصّ وهابیّت | ۳۲ | بررسی و تحلیل شبهات خاص وهابیّت مانند: توسّل، شفاعت، استغاثه، نذر برای اولیاء الهی، بناء بر قبور، مسجد در کنار قبور، سفر برای زیارت قبور، تبرّک، بزرگداشت وفیّات و موالید، عزاداری برای اموات و قسم به غیر خدا |
۵ | نقد مبانی سیاسی-اعتقادی سلفیّه ۱ و ۲ | ۶۴ | بررسی و تحلیل انتقادی مبانی و عقاید خاصّ سلفیّه در مباحث حکم به غیر ما أنزل الله، دار الاسلام و دار الکفر، استعانت از کفار، دموکراسی، تمکین و ..... |
۶ | نقد قواعد حدیثی و رجالی وهابیّت | ۳۲ | بررسی تحلیلی و نقد قواعد حدیثی و رجالی وهابیّت همراه با تبیین اشتراکات و افتراقات آنان با مبانی اهل سنّت |
۷ | سلفیّه و تصوّف | ۱۶ | بررسی و تبیین تقابل دیدگاههای سلفیّه و تصوّف در موضوعات معرفتی و اعتقادی |
۸ | سلفیّه و تقریب | ۱۶ | تحلیل و نقد دیدگاههای سلفیّه و وهابیّت در زمینه تقریب مذاهب اسلامی |
جمع ساعت | ۲۸۸ | |
اسناد پشتیبان