کلیّات و برنامه درسی سطح چهار «رشته کلام و فرق انحرافی با گرایش نقد وهابیّت»

  • شماره مصوبه: 1403
  • شماره جلسه: 211
  • تاریخ تصویب: ۱۳۹۸/۰۴/۲۵
  • تاریخ ابلاغ: ۱۳۹۹/۰۵/۰۲
  • مرجع تصويب: شورای گسترش حوزه‌های علمیه

مادّه ۱. عنوانعنوان: رشته کلام و فرق انحرافی با گرایش «نقد وهابیّت» در مقطع سطح چهار است.مادّه ۲. تعریفسطح چهار رشته آموزشی- پژوهشی کلام و فرق انحرافی با گرایش «نقد وهابیّت»، چهارمین مقطع از تحصیلات حوزوی است، که طلاب پس از گذراندن این دوره توان تدریس، تحقیق، نقد، ارائه نظریّه و پاسخ به نیازهای علمی و تخصّصی پیرامون دفاع از مکتب اهل‌بیت علیهم‌السّلام ونقد وهابیّت و جریان‏های تکفیری را کسب کرده و پس از دفاع از رساله، دانشنامه سطح چهار رشته کلام و فرق انحرافی با گرایش «نقد وهابیّت» را دریافت می‌کنند.مادّه ۳. اهداف
  1. تسلّط بر مبانی و آراء وهابیّت و نقد آنها
  2. تقویت توان پژوهش در حدّ تحلیل، نقد و ارائه نظریّه در مباحث مرتبط با وهابیّت
  3. ارتقاء توان پاسخ‌گویی به نیازهای علمی تخصّصی در خصوص نقد وهابیّت
  4. تأمین پژوهشگر مورد نیاز و زمینه‌سازی جهت تولید علم و توسعه دانش در زمینه نقد وهابیّت
  5. تأمین استاد مورد نیاز برای تدریس تخصّصی در موضوعات و مسائل نقد فرقه انحرافی وهابیّت
 مادّه ۴. ضرورت‌
  1. اهمیّت فوق‌العاده آموزش نقد جریان‏ انحرافی وهابیّت با استفاده از قرآن و منابع اسلامی
  2. رسالت حوزه‏های علمیّه و اُمّت اسلامی در حفظ و تقویت مکتب اهل‌بیت علیهم‌السّلام و نقد فرقه انحرافی و تکفیری وهابیّت
  3. ضرورت پاسخ‌گویی به شبهات گوناگون اعتقادی و مقابله با مبانی واندیشه‌های وهابیّت و جریان‌های تکفیری
مادّه ۵. سیاست‏‌ها
  1. اهتمام به ارتقاء فضائل و ملکات اخلاقی و معنوی طلّاب
  2. اهتمام به بهره‌گیری از سنّت‌های کارآمد حوزه‌‏ای، فناوری‌ها و روش‌های نوین و مؤثّر در آموزش و پژوهش
  3. اهتمام به رویکرد نقّادانه و نظریه‌پردازانه، با طرح دیدگاه‌های چالشی وهابیّت
  4. اهتمام به تأمین نیازهای علمی حوزه علمیّه و جامعه اسلامی در زمینه وحدت اسلامی ونقد جریان‌های سَلفی و تکفیری
  5. تأکید بر بهره‌گیری از زبان عربی در فعّالیّت‌های آموزشی و پژوهشی
  6. اهتمام به اتقان محتوای مباحث با روش اجتهادی و پرهیز از سطحی‌نگری
مادّه ۶. نظام آموزشینظام آموزشی سطح چهار، نیم‌سالی، درسی و حضوری است. طول دوره با احتساب پایان‌نامه حدّاقل ۱۰ و حدّاکثر ۱۲ نیم‌سال خواهدبود.مادّه ۷. شرایط پذیرش
  1. احراز صلاحیّت‌های عمومی و اخلاقی بر اساس آیین‌نامه‌های مصوّب
  2. دارا بودن مدرک علمی سطح سه رشته کلام اسلامی با اولویّت گرایش نقد وهابیّت
تبصره: پذیرش طلّاب دارای مدرک علمی سطح سه عمومی، مشروط به گذراندن دروس پیش‌نیاز، مجاز است.
  1. قبولی در سنجش علمی
  2. احراز توانایی‌های لازم در مهارت‌های خواندن، درک مطلب و نگارش به زبان عربی
مادّه ۸. عناوین و مشخّصات کلّی دروس
ردیفعنوان درسساعت
۱خارج اصول(دو سال)۲۲۰
۲خارج فقه (دو سال)۲۲۰
۳بررسی اجتهادی آیات و روایات کلامی۹۶
۴تحقیق فقهی و اصولی ۱ و ۲۶۴
۵دروس پیش نیاز۲۰۸
۶دروس مشترک۳۲۰
۷دروس تخصّصی۳۵۲
۸رساله علمی(پایان‌نامه)۲۸۸
جمع ساعت۱۷۶۸
 مادّه ۹. جدول دروس پیش‌نیاز
ردیفعنوان درسساعتاهداف
۱روش تحقیق پیشرفته۳۲تقویت توان تحقیق و پژوهش از طریق آموزش روش‌های تحقیق و کیفیّت بهره‌برداری از ابزار و منابع بصورت کاملا کاربردی در بحث نقد وهابیّت
۲امامت امیرالمومنین(ع)۳۲بررسی ادلّه نقلی و عقلی امامت امیرالمومنین(ع) و خلافت بلا فصل ایشان و نقد دیدگاه عامّه همراه با بررسی شبهات
۳تاریخ تشیّع۳۲شناخت و بررسی سیر تاریخی شیعه، شخصیّت‏ها و آثار مهم، فرق و دولت‏‌های مهمّ شیعی از آغاز تاکنون و شناخت تمدّن عظیم اسلامی و جایگاه معارف و اندشمندان شیعه در خلق تمدّن اسلامی
۴شیوه‏‌های تبلیغی وهابیّت۱۶شناخت روش‌ها، ابزارها و شِگردهای جریانات و شخصیّت‌‏های وهابی و راه‌کارهای مقابله با آن
۵مبانی و قواعد علم کلام۳۲تبیین مبانی و قواعد علم کلام مانند حجیّت عقل، قرآن و سنّت، حُسن و قُبح عقلی، قاعده لطف، حجیّت خبر واحد در مسائل اعتقادی
۶شبهه‌شناسی (۱-۲)۶۴بررسی و نقد شبهات خاص به شیعه، تحریف قرآن، علم غیب، رجعت، تقیّه، لعن و سب صحابه، ازدواج امّ کلثوم با خلیفه دوم، رابطه اهل البیت(ع) با خلفا و...
جمع ساعت۲۰۸
مادّه ۱۰: دروس رشتهالف) دروس مشترک
ردیفعنوان درسساعتهدف
۱عقائد خاصّ شیعه۳۲بررسی تحلیلی مهمترین آموزه‌های خاصّ شیعه با تأکید بر شبهات جدید فِرَق انحرافی و نقد آنها
۲مبانی و قواعد عرفان اسلامی۳۲بررسی تحلیلی مبانی، قواعد و روش‌ عرفان اسلامی مبتنی بر معارف مکتب اهل‌بیت(ع) با توجّه به رویکرد فِرق انحرافی
۳مبانی انسان‌شناختی علم کلام۳۲بررسی تحلیلی مهمترین مسائل انسان‌شناسی تأثیرگذار در علم کلام با توجّه به رویکرد فِرق انحرافی
۴مبانی هستی‌شناختی علم کلام۳۲بررسی تحلیلی مهمترین مبانی هستی‌شناسی تأثیرگذار در علم کلام با توجّه به رویکرد فرق انحرافی
۵مبانی معرفت شناختی علم کلام۳۲بررسی و تحلیل جایگاه عقل، نقل، شهود و تجربه و رابطه آن‌ها با یکدیگر و شیوه‌های بهره‌گیری مذاهب از این منابع
۶جغرافیای فِرق و مذاهب اسلامی۳۲بررسی و تحلیل وضعیّت فرهنگی- اجتماعی مذاهب و نسبت آن‌ها با فِرق و جریان‌های انحرافی مانند: وهابیّت، بهائیّت، تصوّف و عرفان‌های نوظهور در جغرافیای جهان اسلام
۷فرق انحرافی و قرآن۳۲بررسی و تحلیل شیوه‌های استفاده فِرق انحرافی از قرآن همراه با تسلّط بر نحوه بهره‌برداری از آیات قرآن به منظور پاسخ‌گویی به مستندات قرآنی آنها
۸شیوه‌های مقابله با روش‏‌های تبلیغی فِرق انحرافی۱۶بررسی تحلیلی شیوه‌‏های تبلیغ فرقه‏‌های انحرافی در جذب مخاطب و ارائه راه‌کارهای مناسب جهت مقابله با آن‌ها
۹کارگاه گفتگو و مناظره۴۸- عملیتبیین روشمند مهارت‌های اختصاصی مناظره و گفت و گو با پیروان سلفیّه و وهابیّت
۱۰فرق انحرافی و سیاست[۱]۱۶تبیین و تحلیل رابطه متقابل فِرق انحرافی و سیاست و نقش آن در گسترش آن فرقه
جمع ساعت۳۰۴
   ب) دروس تخصّصی گرایش نقد وهابیّت
ردیفعنوان درسساعتهدف
     ۱نقد روش دین شناسی وهابیّت۳۲بررسی و تحلیل انتقادی روش‌‏های دین‌شناسی سلفیّه و وهابیّت در مباحثی مانند: نقل، ظاهرگرایی، تأویل، حقیقت و مجاز و اجتهاد
     ۲نقد منابع معرفت دینی سلفیّه و وهابیّت۳۲بررسی و تحلیل انتقادی دیدگاه سلفیّه و وهابیّت درباره منابع معرفت دینی (قرآن، سنّت، اجماع و عقل)
     ۳نقد عقائد بنیادین وهابیّت ۱ و ۲۶۴بررسی و ارزیابی تحلیلی عقائد بنیادین و اساسی وهابیّت مانند: توحید و شرک، ایمان و کفر، سنّت و بدعت و حیات برزخی بر اساس مبانی امامیّه و فرق کلامی اهل سنّت
     ۴نقد شبهات خاصّ وهابیّت۳۲بررسی و تحلیل شبهات خاص وهابیّت مانند: توسّل، شفاعت، استغاثه، نذر برای اولیاء الهی، بناء بر قبور، مسجد در کنار قبور، سفر برای زیارت قبور، تبرّک، بزرگداشت وفیّات و موالید، عزاداری برای اموات و قسم به غیر خدا
     ۵نقد مبانی سیاسی-اعتقادی سلفیّه ۱ و ۲۶۴بررسی و تحلیل انتقادی مبانی و عقاید خاصّ سلفیّه در مباحث حکم به غیر ما أنزل الله، دار الاسلام و دار الکفر، استعانت از کفار، دموکراسی، تمکین و .....
     ۶نقد قواعد حدیثی و رجالی وهابیّت۳۲بررسی تحلیلی و نقد قواعد حدیثی و رجالی وهابیّت همراه با تبیین اشتراکات و افتراقات آنان با مبانی اهل سنّت
     ۷سلفیّه و تصوّف۱۶بررسی و تبیین تقابل دیدگاه‌‏های سلفیّه و تصوّف در موضوعات معرفتی و اعتقادی
     ۸سلفیّه و تقریب۱۶تحلیل و نقد دیدگاه‌های سلفیّه و وهابیّت در زمینه تقریب مذاهب اسلامی
جمع ساعت۲۸۸
  

اسناد پشتیبان

سه شنبه ۱۸ دی ۱۴۰۳