کلیات و برنامه درسی سطح چهار رشته تبلیغ با گرایش خطابه و سخنوری

  • شماره مصوبه: 1488
  • شماره جلسه: 233
  • تاریخ تصویب: ۱۳۹۹/۰۹/۱۰
  • تاریخ ابلاغ: ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
  • مرجع تصويب: شورای گسترش حوزه‌های علمیه
ماده ۱. عنوان رشتهعنوان رشته سطح چهار تخصصی «تبلیغ با گرایش خطابه و سخنوری» است.ماده ۲. تعریفسطح چهار آموزشی- پژوهشی «تبلیغ با گرایش خطابه و سخنوری» چهارمین مقطع از تحصیلات حوزوی و یکی از رشته‏‌های تخصصی حوزه دانشی «تبلیغ و ارتباطات» می‌باشد که طلاب پس از گذراندن این دوره، توان تبلیغ در سطح پیشرفته، خطابه و ایراد سخن تأثیرگذار، تدریس و تحقیق، ارائه نظریه و پاسخ به مهم‌ترین نیازهای علمی و تخصّصی این رشته را کسب‌ کرده و پس از دفاع از رساله، دانش‌نامه سطح چهار رشته «تبلیغ با گرایش خطابه و سخنوری» را دریافت می‌کنند.ماده ۳. اهداف
  • ایجاد تسلّط بر مهمترین مبانی نظری، روش‌‏ها و مهارت‌های مرتبط با تبلیغ، به ویژه ایراد خطابه و سخن؛
  • تقویت توان پژوهش در حدّ تحلیل، و ارائه نظریه‌ در مهمترین مباحث نظری و مهارتی تبلیغ به ویژه خطابه و سخن؛
  • ارتقاء توان پاسخ‌گویی به مهمترین نیازهای علمی و تخصّصی تبلیغی مخاطبینی خاص از طریق خطابه؛
  • تأمین پژوهشگر مورد نیاز و زمینه‌سازی جهت تولید و توسعه دانش در مهم‌ترین موضوعات و مباحث نظری و مهارتی حوزه تبلیغ؛
  • تأمین استاد مورد نیاز در رشته‌ها و مهارت‌های تبلیغ در سطوح و مباحث مختلف آن؛
  • تربیت خطبای مجرب و توانمند جهت ترویج و تبلیغ معارف اسلامی.
ماده ۴. سیاست‏‌ها
  • اهتمام به ارتقاء فضائل و ملکات اخلاقی ومعنوى طلّاب؛
  • اهتمام به بهره‌‌‌‌‌گیری از سنت‌‏های کارآمد حوزوی، فناوری‌ها و روش‌‏های نوین و مؤثّر در آموزش و پژوهش؛
  • اهتمام به رویکرد نقادانه و نظریه‌پردازانه، با طرح دیدگاه‌های چالشی مرتبط با حوزه تبلیغ؛
  • تأکید بر بهره‌گیری از یک زبان تخصّصی در فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی؛
  • اهتمام به تأمین نیازهای نظام و جامعه اسلامی در حوزه تبلیغ.
ماده ۵. ضرورت
  • ضرورت وجود مبلغان کارآمد برای تبلیغ معارف دین و دفاع از آن؛
  • توجه به کارویژه‌‏های روحانیت و سایر ماموریت‏‌های حوزه‌‏های علمیه در حوزه تبلیغ؛
  • نیاز حوزه و سایر جوامع علمی – آموزشی به اساتید، کارشناسان عرصه تبلیغ و ارتباطات جهت پاسخ‌گویی به نیازهای علمی و مهارتی .
ماده ۶. نظام آموزشینظام آموزشی این رشته در سطح چهار، نیم‌سالی، درسی و حضوری است. طول دوره با احتساب پایان‌نامه، حدّاقل ۱۰ و حدّاکثر ۱۲ نیم‌سال خواهد بود.ماده ۷. شرایط پذیرش
  1. احراز صلاحیت‌های عمومی و اخلاقی؛
  2. دارا بودن مدرک علمی سطح سه رشته‌‌‌‌‌ تبلیغ؛
تبصره: پذیرشِ طلاب دارای مدرک علمی سطح سه در سایر رشته‌ها مشروط به گذراندن دروس پیش‌نیاز، مجاز است.
  1. قبولی در سنجش علمی و احراز استعداد و توانمندی مهارتی؛
  2. احراز توانایی‌‌‌‌‌های لازم در مهارت‌های خواندن، درک مطلب و نگارش به زبان عربی از طریق برگزاری آزمون و یا ارائه مدرک معتبر.
ماده ۸. عناوین و مشخصات کلّی دروس
ردیفعنوان درسساعت
         ۱خارج اصول(دو سال)۲۲۰
         ۲خارج فقه (دو سال)۲۲۰
         ۳تحقیق فقهی و اصولی ۱و ۲۶۴
         ۴دروس مشترک رشته تبلیغ۳۸۴
         ۵دروس اختصاصی گرایش خطابه۲۶۴
         ۶رساله علمی (پایان‌نامه)۲۸۸
جمع ساعت۱۴۴۰
   ماده ۹: دروس پیش‌نیاز:
ردیفعنوان درسساعتاهداف
          ۱روش سخنرانی دینی۱ و ۲۶۴افزایش مهارت در زمینه ساماندهی محتوا و شکل سخنوری با عنایت برمخاطب شناسی و بهره‌‏گیری از ابزارهای گوناگون
          ۲روش کلاس‌داری تبلیغی۱۶+۳۲نظری-عملیشناخت روش‌‏ها و فنون تدریس و چگونگی طراحی، اجرا و ارزیابی یک درس، به صورت کارگاهی
          ۳روش ذکر مصیبت۱۶+۳۲نظری-عملیشناخت قواعد، آداب، فنون و روش‏‌های ذکر مصیبت وافزایش مهارت‌ اجرای آن‌‏ها، ضمن بررسی مقتل‏‌های مهم واعتبار سنجی محتوی وسندی آن‌ها
          ۴مدیریت نهادهای فرهنگی۱۶آشنایی با سازمان‌‏ها و نهادهای مختلف فرهنگی، شرایط و اقتضائات مدیریت فرهنگی در هریک از آن‏‌ها
          ۵نقد فرق و جریان‏‌های انحرافی۳۲شناخت، بررسی ونقد فرقه‏‌های انحرافی و نوظهور مثل وهابیت، بهائیت، اهل حق، صوفیه، عرفان‏‌های شبه معنوی غربی وشرقی وبیان علل پیدایش آن‏‌ها
          ۶انسان شناسی۳۲شناخت دارایی‌‏ها و توانایی‏‌های انسان در حوزه‌‏های بینش، گرایش و رفتار و نحوه تعامل ابعاد وجود انسان بر اساس متون دینی با تاکید بر ویژگی‌‏های بعد گرایشی جهت تحقق انذار
          ۷تفسیر ترتیبیقرآن کریم ۱ تا ۵۱۶۰نظری-عملیفهم و شناخت بیشتر نسبت به ۱۵ جزء قرآن کریم بر اساس تفسیر المیزان (۱۶ الی ۳۰)
          ۸مسائل جدید کلامی۳۲شناخت مسائل مهم و جدید کلامی مانند معرفت دینی، تجربه دینی، تکثر گرائی، علم و دین و قلمرو دین و... و توان پاسخگوئی به شبهات در این زمینه
          ۹کارورزی خطابی۱ تا ۳۹۶ عملینهادینه کردن مهارت‏‌های کلاس‌‏های روشی به ویژه فن خطابه، کلاس‌داری، و ذکر مصیبت با تمرین و تکرار مهارت‏‌ها
جمع۵۲۸
 تبصره ۱: در صورتی که توانایی داوطلب در مراحل سنجش و گزینش در موضوع خطابه و سخنرانی در حد سطح سه احراز گردد، پس از تأیید گروه علمی – تربیتی، گذراندن دروس مهارتی مانند: «روش سخنرانی دینی»، «روش کلاس‌داری تبلیغی» و «کارورزی خطابی» ضرورت ندارد.تبصره ۲: مقدار ساعات ارائه دروس «تفسیر ترتیبی قرآن کریم» و همچنین دروس مهارتی بر اساس سطح علمی و مهارتی داوطلب و همچنین سوابق آموزشی و پژوهشی ایشان، پس از مراحل سنجش و گزینش و توسط گروه علمی – تربیتی تعیین خواهد شد.  ماده ۱۰: دروس تخصصی:الف) دروس مشترک رشته تبلیغ
ردیفعنوان دروسساعتاهداف
     ۱فلسفه و مبانی «تعلیم و تربیت» و تبلیغ در قرآن۳۲بررسی استدلالی و تحلیلی مهم‏ترین و اساسی‏‌ترین حکمت‌ها و فلسفه و مبانی" تعلیم و تربیت"  تبلیغی در قرآن.
     ۲روش‏‌ها و جهت‏‌گیری‏‌های تبلیغی قرآن۳۲بررسی استدلالی و تحلیلی مهم‏‌ترین و اساسی‌‏ترین روش‌‏ها و جهت‌گیری‏‌های تبلیغی و هدایت‌گرانه قرآن
     ۳اصول و روش‌‏های تربیت در قرآن۳۲بررسی استدلالی و تحلیلی مهم‌‏ترین اصول و روش۲‏های تربیت (اعتقادی و اخلاقی) در قرآن
     ۴اصول و روش‌‏های سیاست‌ورزی در قرآن۳۲بررسی استدلالی و تحلیلی مهم‏ترین اصول و روش‌‏های سیاسی و حاکمیتی قرآن
     ۵رویکرد‏های تاریخی قرآن۳۲تحلیل مهم‏ترین جهت‌‏گیری‌ها و رویکردهای قرآن درباره موضوعات و حوادث تاریخی
     ۶سنّت‏‌های الهی در قرآن۱۶استخراج و بررسی استدلالی و تحلیلی مهم­ترین سنن الهی در قرآن و بررسی نقش آن در حیات فردی و اجتماعی همراه با نقد اندیشه‌‏های الحادی در این خصوص
     ۷ساختارشناسی و موضوع‌پژوهی ادعیه و زیارات۳۲بررسی استدلالی و تحلیلی ساختار حاکم بر ادعیه و زیارات مشهور و مهم‏ترین موضوعات مورد توجه در ادعیه و زیارات همراه با بررسی تطبیقی برخی از ادعیه مانند: دعای سحر، دعای صباح و مناجات شعبانیه
     ۸روش استنباط معارف تبلیغی ۱ و ۲۳۲+۳۲ نظری-عملیتسلط بر مهم‌‏ترین روش‏‌ها و فرایند استنباط معارف تبلیغی از متون و منابع دینی همراه با کارورزی تعدادی از موضوعات
     ۹تحلیل دیدگاه‏ها درباره ولایت فقیه۳۲تحلیل و ارزیابی استدلالی مهم‌‏ترین آراء و دیدگاه‌‏های مطرح درباره ولایت فقیه
   ۱۰جامعه جهانی و هویت اسلامی۳۲بررسی و تحلیل ساختار، مولفه‌‏ها و مهمترین اقتضاءات جامعه جهانی و تبیین استدلالی راه‌‏های تثبیت هویت اسلامی و پیش‌گیری از استحاله آن در جامعه جهانی
   ۱۱تنوع فرهنگی در ایران و نقش آن در تبلیغ دین۳۲بررسی و تحلیل مولفه‌‏ها و مهمترین ویژگی‏‌های فرهنگی اقوام مختلف ایران و نقش آن‏ در تبلیغ دین در میان آنان
   ۱۲مبلغ و تمدّن نوین اسلامی۱۶بررسی و تحلیل مهمترین مولفه‏‌ها، ساختار، عوامل و شیوه‏‌های ایجاد تمدن نوین اسلامی و ارزیابی نقش عالمان و مبلغان دین در این خصوص
   ۱۳بررسی تطبیقی مبانی حقوقی اسلام۳۲تبیین مبانی و مهم‏ترین مسائل و چالش‌‏های حقوق اسلامی در مقایسه با دیگر نظام‏‌های حقوقی
جمع ساعت۴۱۶
   ب) دروس اختصاصی گرایش خطابه و سخنوری
ردیفعنوان درسساعتاهداف
           ۱اصول و روش‌های تأثیرگذاری بر گرایش مخاطب و نحوه اقناع ایشان۴۸بررسی تحلیلی و استدلالی مهمترین مباحث مطرح در فرایند تأثیرگذاری سخنرانی بر گرایشات و احساسات مخاطب به همراه اصول و روش‌‏های متقاعد سازی مخاطب (اعم از مخاطب داوطلب و غیرداوطلب)بر اساس آیات و روایات
           ۲سخنرانی‏ تخصصی[۱]۱۶+۳۲نظری-عملیبررسی تحلیلی و استدلالی شاخص‌‏ها، شرایط و ویژگی‌های سخنرانی‏ تخصصی از جهت موضوع، مخاطب، مناسبت، ابزار و مکان با تأکید بر فضای مجازی همراه با کارورزی آن
           ۳فصاحت و بلاغت در منظومه سخنرانی۳۲بررسی تحلیلی نقش فنون، شیوه‏‌ها و قالب‏‌های بلاغی در زیباسازی، تبیین و انتقال رسا و موثر معارف دین با تاکید بر ترکیب‏ و ساختار سخن و منظومه‏‌های گفتاری و نوشتاری
           ۴جریان‏‌سازی در جامعه از طریق سخنرانی۱۶بررسی تحلیلی مهمترین قواعد و روش‌‏های ایجاد جریان‏‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی در جامعه از طریق سخنرانی
           ۵سخنرانان تأثیرگذار ادیان و فرقه‏‌ها۳۲بررسی و ارزیابی تحلیلی روش۲‏ها، مهارت‏‌ها و محتوای سخنرانی‏‌های تاثیر گذار مبلغان فرق و ادیان با تاکید بر سخنرانی‌های ارائه شده آن‌ها در محیط‌‌‌ های مجازی
           ۶شیو‏ه‏‌های اثرگذاری بر مخالفان۸+۱۶نظری-عملیبررسی، تحلیل و ارزیابی مناسب‏ترین و کارآمدترین روش‏‌های نفوذ و تأثیرگذاری بر پیروان فرق، ادیان و جریان‌های فکری، سیاسی و فرهنگی مخالف به ویژه از طریق سخنرانی
           ۷تجربیات و روش‌های نو در تبلیغ۳۲عملیبررسی و ارزیابی روش‌‏های نو و تجربه‏‌های جدید در بیان تأثیرگذار بر مخاطبان بر اساس آیات و روایات به صورت سمینار
جمع ساعت۲۳۲
  
  1. در این درس، توجه به ویژگی های مخاطب در سخنرانی، مورد تأکید می‌باشد.


اسناد پشتیبان

یکشنبه ۱۶ دی ۱۴۰۳